ნოემბერი 05, 2025
რა არის ISO 20022 სტანდარტი
ISO 20022 არის საერთაშორისო სტანდარტი ფინანსურ ინსტიტუტებს შორის ელექტრონული შეტყობინებების გაცვლისთვის, რომელსაც შეუძლია უზრუნველყოს უფრო თანმიმდევრული და სტრუქტურირებული მონაცემები გადახდის პროცესში.
ISO 20022 არის გლობალური და ღია სტანდარტი ფინანსური ინფორმაციისთვის - იგი უზრუნველყოფს საერთო ენას ყველა სახის ფინანსური ტრანზაქციისთვის, მათ შორის საზღვარგარეთული გადახდებისთვის. გარდა ამისა, ISO 20022 საშუალებას იძლევა, უფრო მდიდარი და სტრუქტურირებული მონაცემები გავაზიაროთ სტანდარტიზებული შეტყობინებების მეშვეობით, შედარებით ამჟამად გამოყენებულ უმეტეს საკუთრებრივ სტანდარტებთან.სტრუქტურირებული მონაცემები აუმჯობესებს ტრანზაქციების სკრინინგის ეფექტიანობას შესაბამისობისთვის.
ISO 20022-ის სტანდარტიზაცია ეხმარება SWIFT-ს შეინარჩუნოს კონკურენტული უპირატესობა სწრაფად განვითარებად ფინანსურ გარემოში, ეფექტიანობის, უსაფრთხოებისა და მომავლისთვის მზადყოფნის გაუმჯობესებით. ეს აძლიერებს SWIFT-ის პოზიციას, როგორც გლობალური ფინანსური მესიჯინგის დომინანტურ მოთამაშეს, აუმჯობესებს ინტერპერაბელობას ახალ სისტემებთან და ტექნოლოგიებთან. ISO 20022 საშუალებას აძლევს მას, შესთავაზოს უფრო სწრაფი სერვისები, რაც ეხმარება SWIFT-ს კონკურენციაში ახალი მონაწილეების მიმართ.
მთავარი გამოწვევა
ISO 200222 სტანდარტის ფარგლებში, SWIFT-მა შეცვალა გადარიცხვების ფორმატი მსოფლიოს მასშტაბით, რაც ჩვენთვის ნიშნავდა, რომ თუ ახალ სტანდარტზე არ გადავეწყობოდით, გადარიცხვები გაგვიჩერდებოდა. აღნიშნულის განხორციელებისთვის გვქონდა მხოლოდ 3 კვარტალი და ცვლილებები ეხებოდა თითქმის ყველა სისტემასა და იმ არხს, რომლებიც მონაწილეობენ გადარიცხვებში.
პროცესს ისიც ართულებდა, რომ ამ პროექტის ფარგლებში უმეტესად ახალი სისტემების შექმნა გვიწევდა, რადგან მოძველებული CORE-ის მონოლითები და სერვისები ვერ უზრუნველყოფდნენ აღნიშნულ ცვლილებებს.
ტექნოლოგიური კომპლექსურობა, ცვლილებების მასშტაბთან მიმართებით მცირე ვადები, შეზღუდული რესურსები, კომუნიკაციის ინტენსივობა და კოორდინაციის სირთულე, მრავალფუნქციურ გუნდებს შორის მუდმივი სინქრონიზაციის საჭიროება და კომუნიკაციის აქტიური მართვა, ტესტირების მასშტაბი - ეს იმ ფუნდამენტური ცვლილებების ჩამონათვალია, რასაც გარე სავალუტო გადარიცხვების ფორმატის ცვლილება და ISO20022 სტანდარტზე მიგრაცია იწვევდა კომპანიის ეკოსისტემის უდიდეს ნაწილში - ქორი, არხები, დამხმარე სერვისები, კლიენტების UX.
ვინ ახორციელებდა პროექტს
პლატფორფორმული სისტემების ლიგაში ISO 20022-ის პროექტში ჩართული იყო CORE ბანკინგის ყველა გუნდი, მაგრამ ძირითადი ლიდინგი მიჰყავდა ორ გუნდს: ძირითადი საბანკო სისტემა- ოპერაციები (კაპიტანი - ნინო ბეგლარაშვილი); ძირითადი საბანკო სისტემები (კაპიტანი - ეკა ჯიშკარიანი). მთელ პროექტს ყველა მიმართულებაში უძღვებოდა პროექტის ლიდერი - ლაშა დიდიძე.
პროექტის გეგმა ითვალისწინებდა მის სამ ეტაპად განხორციელებას, რათა არ გამოგვეწვია შეფერხებები ისეთ კრიტიკულ სისტემებში, როგორიცაა გადარიცხვა-ჩარიცხვები და დალონჩვისთვის გამოვიყენეთ ნორმირებული გადართვები, მაგალითად, კლიენტური გადარიცხვები გადავრთეთ დედლაინამდე 2 თვით ადრე და სრულად შეფერხების გარეშე.
კომპანიის მასშტაბით 3 კვარტლის განმავლობაში პროექტში ჩართული იყო უამრავი მიმართულება: ენტერპრაიზ სერვისების ლიგა, ანგარიშსწორების მიმართულება, AML მიმართულება, ცენტრალიზებული ბექ-ოფისი, საერთაშორისო გადარიცხვების განვითარების გუნდი - დიდი მადლობა თითოეულ მათგანს.
შედეგი, რომელსაც მივაღწიეთ
მიღწეული ბიზნეს უწყვეტობა - ამოცანის შესრულების პროცესში გარე სავალუტო გადარიცხვები არ გაჩერდა, უფრო მეტიც, საერთაშორისო სტანდარტთან მეტად თავსებადი ფორმატით გააგრძელა ფუნქციონირება, რაც დაეხმარა როგორც კომპანიის ანგარიშსწორების მიმართულებას, ასევე კორესპონდენტ ბანკებს, გაეზარდათ გადარიცხვის დამუშავების ეფექტურობა.
რა ბიზნეს ღირებულება მოიტანა პროექტმა
ვოსტრო ბანკების (თიბისის კლიენტი) გადარიცხვების ხარისხისა და სისწრაფის ზრდა. კლიენტური გადარიცხვების ISO20022-თან თავსებადობაში მოყვანამ, საშუალება მოგვცა, გაგვეზარდა მონაცემთა სტრუქტურირებისა და ავტომატიზაციის მაჩვენებელი - შესაბამისად, გადარიცხვის საბუთის ხარისხი და დამუშავების სისწრაფე.
ბანკთაშორისი გადარიცხვების (როგორც თიბისის, ასევე ვოსტრო ბანკების) სისწრაფის ზრდა და ანგარიშსწორების მიმართულების რესურსის დაზოგვა. ბანკთაშორისი გადარიცხვები სრულად ხელით მუშავდებოდა. ახალმა სტანდარტმა საშუალება მოგვცა მიგვეღწია 100%-მდე ავტომატიზაციისთვის, რამაც ანგარიშსწორების განყოფილების მიერ ხელით ჩარევის საჭიროება მინიმუმამდე შეამცირა.
ცვლილების ფარგლებში ტექნოლოგიური დამოუკიდებლობის ზრდა - სრულად ინჰაუს დეველოპმენტში წამოვიღეთ ტრანსფერების (გადარიცხვების) სისტემა.
ვოსტრო ბანკებიდან ძველი ფორმატით მიღებული ინსტრუქციების ახალი სტანდარტის გადარიცხვად გენერაცია - შიდა კონვერტერის შექმნამ, საშუალება მოგვცა კლიენტი ბანკებიდან ძველი ფორმატით მიღებული გადარიცხვის ინსტრუქციები ავტომატურად დაგვეკონვერტირებინა და ჩვენს ნოსტრო ბანკებთან გაგვეგზავნა ახალი ფორმატით.
ვისწავლეთ, რომ შეუძლებელიც შესაძლებელია, მთავარია გჯეროდეს.
ჩვენ ერთი გუნდი ვართ - ამოცანაზე მუშაობისას, ტექ. გუნდების ნაწილი სხვა მიმდინარე ამოცანაზე დარჩა კონცენტრირებული, მეორე ნაწილი კი სრულად ახალ მისიაზე, გარე სავალუტო გადარიცხვებზე გადაერთო. პირველ ნაწილს უშუალოდ ტექ. ამოცანები არ შეუსრულებია, თუმცა მათმა თავგანწირვამ და დარჩენილი საკითხების საკუთარ თავზე აღებამ, ISO20022-ზე ორიენტირებულ გუნდის ნაწილს საშუალება მოგვცა, მეტი ფოკუსით გვეკეთებინა კრიტიკული ამოცანა.
"გადარიცხვების სისტემების ცვლილების მასშტაბური პროექტი მცირე დროში დავასრულეთ, ისე, რომ არცერთი ტექნიკური ხარვეზი ან გათიშვა არ გვქონია.
მუშაობის პროცესში განსაკუთრებულად იგრძნობოდა გუნდურობა და საქმისადმი თავდადება, რომელმაც ბევრი გამოწვევა ერთად დაგვაძლევინა.
ვამაყობ ჩვენი დიდი გუნდის თითოეული წევრით. ერთად დავამტკიცეთ, რომ ყველა მიზნის მიღწევა შესაძლებელია - მთავარია, გჯეროდეს" - ლაშა დიდიძე, თიბისის სისტემების ანალიტიკოსი და პროექტის ლილდერი