კულტურა

დავით კაკაბაძე - ხელოვნება და ტექნოლოგია

წელს თიბისი დავით კაკაბაძის 130 წლის იუბილეს აღნიშნავს. 8 მაისს თიბისი გალერეაში მისი საიუბილეო გამოფენა გაიხსნება. რეტროსპექტიული გამოფენა მხატვრის შემოქმედებას რამდენიმე მიმართულებით ავითარებს. ძირითადი აქცენტები მხატვრის იმ მხარეს ეხება, რომელიც ფართო საზოგადოებისთვის ნაკლებად ცნობილია, მათ შორის: აბსტრაქტულ სერიებს, სამეცნიერო კვლევებს, კრიტიკულ წერილებს, ჩანახატებს და ცალკეულ პროექტებს.

ავტოპორტრეტი. ტილო, ზეთი. მხატვრის ოჯახის საკუთრება


დავით კაკაბაძე, ქართველი ხელოვანი, მეცნიერი და გამომგონებელი, იმდენად იყო გატაცებული ხელოვნებით, რამდენადაც ფიზიკით, ფილოსოფიით, დასავლური და აღმოსავლური კულტურების კვლევით. მისთვის ხელოვნება არა ესთეტიური ტკბობის საგანს, არამედ სამყაროს შემეცნების საშუალებას წარმოადგენდა. ამ მიზნით, დავით კაკაბაძე, შეეცადა ავანგარდულ ხელოვნებაში არსებული პროგრესული იდეები ქართულ მემკვიდრეობასთან დაეკავშირებინა.

ჩაის პლანტაცია, ტილო, ზეთი მხატვრის ოჯახის საკუთრება

ხელოვნების პარალელურად, კაკაბაძე აქტიურად მუშაობდა გამოგონებებზე. შექმნა უსათვალო სტერეო-კინო აპარატის კონცეფცია, ასევე მუშაობდა მოდიფიცირებადი განათების იდეაზე, 3D გამოსახულებაზე და სხვა. კაკაბაძის აზრით, თანამედროვე ხელოვნება და მეცნიერება ერთამნეთისგან გაუმიჯნავები გახდნენ.ხელოვანი კი, სულ უფრო უახლოვდებოდა მეცნიერის და მკვლევარის როლს. ეს აზრი, რომელიც 100 წლის წინ იწერებოდა და მუშავდებოდა, დღეს უკვე სრულად განსაზღვრავს თანამედროვე ხელოვნების ბუნებას. ხელოვნება და მეცნიერება განუყოფელია. ამ მხრივ, დავით კაკაბაძის იუბილის აღნიშვნა, ხაზს უსვამს იმ პროცესებს, რომლებიც ჩვენს რეალობაში უახლოეს წლებში დაიწყო და რაც ხელოვნების ნიმუშის ინდუსტრიალიზაციას, მის წარმოებას, ხელოვნების, ინტელექტის და დიალოგის ურთიერთდაკავშირებას გულისხმობს.

სივრცე, ხაზი ფერი. ქაღალდი, გუაში. კერძო კოლექცია, წარმოადგენს ბაია გალერეა.

"ხალხი, რომელსაც შეგნებული აქვს დღევანდელი ცივილიზაცია, რომელიც, სარგებლობს მის მიერ შექმნილი იარაღებით და ამ ცივილიზაციის განვითარებას ემსახურება - მკვიდრია და მისი მომავალიც უზრუნველყოფილი."

აბსტრაქცია - მუყაო, ზეთი, საქართველოს ეროვნული მუზეუმის საკუთრება

ყველაფერთან ერთად, წელს დავით კაკაბაძის ფონდი, განვითარების ახალ ეტაპზე გადადის. კაკაბაძის მემკვიდრეობაზე დაყრდნობით, ფონდი რამდენიმე მიმართულებით მუშაობას აპირებს. პირველ რიგში, ეს უკავშირდება ფართო და კომპლექსურ ისტორიულ კვლევებს, შემდეგ - თანამედროვე ხელოვნების გადააზრებას, მის მეცნიერებასთან დაახლოებას და ახალი გამოხატვის ფორმების ძებნას. ფონდის ხელმძღვანელი, მარიამ კაკაბაძე, გრძელვადიან და განმეორებად პროექტებზე საუბრობს, რომლებმაც თანამედროვე ქართულ ხელოვნებაში კონტექსტი და ახალი საზრისები უნდა შექმნან.

კონსტრუქციული კომპოზიცია. ხე, ტემპერა, ლითონი, ოპტიკური ლინზები. საქართველოს ეროვნული მუზეუმის საკუთრება

დასავლურ სცენაზე, ქართულმა ხელოვნებამ რამდენიმეჯერ სცადა გასვლა. სხვადასხვა ისტორიული ფაქტორების გამო, ეს პროცესი მუდმივად ფერხდებოდა. დავით კაკაბაძის 130 წლის იუბილე, კიდევ ერთხელ გვაბრუნებს იქ, სადაც ქართველი ხელოვანები უახლესი სააზროვნო ფორმების და სოციალური ურთიერთობების დამკვიდრებას ცდილობდნენ. ეროვნული ფორმის კონცეფცია, რომლის ავტორიც თავის დროზე, დავით კაკაბაძე იყო, არა მხოლოდ ხელოვნების ნიმუშის შექმნის ტექნიკას, არამედ სოციალურ პროექტს წარმოადგენდა, რომელსაც მაღალი კულტურული ღირებულება ჰქონდა.

კონსტრუქციული კომპოზიცია, ცნობილია მხოლოდ დ. კაკაბაძის მიერ გადაღებული ფოტოთი, მხატვრის ოჯახის საკუთრება

დღეს, როდესაც ტექნოლოგიების და ინოვაციების ეპოქაში ვცხოვრობთ, შემოქმედება, სტილი და წარმოება, ერთ სივრცეში მოიაზრებიან. ხელოვნება სრულად გახდა ცხოვრების ნაწილი. ის ისეთივე ღირებულია ჩვენთვის, როგორც ნებისმიერი სხვა პროდუქტი. ინფორმაციის მსგავსად, რომელიც დღეს ყველგან, ყველა წერტილში ხელმსაწვდომი ხდება, ხელოვნებაც ჩვენს ყოველ მომდევნო ნაბიჯს აშუქებს. ჩვენი ყოველდღიური ცხოვრება მთლიანადაა შერწყმული პროდუქტის დიზაინთან, ურბანულ გარემოსთან, ფოტოგრაფიასთან და ვიდეო-გამოსახულებებთან.

 ჩვენ ვმოძრაობთ სამყაროში, რომლის ნებისმიერი დეტალი ხელოვნების ნიმუშში შეიძლება გამჟღავნდეს. დავით კაკაბაძის იდეებიც ამგვარ რეალობას გულისხმობდნენ, რომელშიც ხელოვნების ნიმუში სრულად ასახავს ჩვენს რეალობას: ბუნებას, კოსმოსს, არქიტექტურას, კულტურულ მემკვიდრეობას, მიზნებს და ძიებებს, იდენტობას და სტილს, იმ ფორმებს, რომლებშიც ვცხოვრობთ და რომლებითაც ვარსებობთ.

"ცივილიზაციის შემოსვლას უნდა მოყვებოდეს ჩვენი ხალხის კულტურულ ძალების განვითარება, რომელიც ხალხს მისცემს შემოქმედების უნარს ყოველ დარგში (მეცნიერებასა და ხელოვნებაში)".

„გუმბრინის დამუშავება ქუთაისის მიდამოებში“ ტილო, ზეთი, კერძო კოლექცია, წარმოადგენს ბაია გალერეა.

კაკაბაძის რეტროსპექტიული გამოფენით, ჩვენ კიდევ ერთხელ გვეძლევა შანსი დავფიქრდეთ იმაზე, თუ როგორი შეიძლება იყოს თანამედროვე სამყაროში ჩვენი რეპრეზენტაცია, როგორ შეგვიძლია წარვსდგეთ მსოფლიოს წინაშე და რა ფორმით შეიძლება წარმოვადგინოთ ჩვენივე მემკვიდრეობა უახლესი ენით, ისე რომ ამ ყველაფერმა ახალ პროცესებს მისცეს დასაბამი.

ავტორი: დათო კოროშინაძე